Destruction of roots of virtue by anger
སྐབས་འདིར་བཤད་པའི་ཁོང་ཁྲོའི་གཞོམ་བྱའི་དགེ་རྩ་ཡིན་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ།
If it is a root of virtue destroyed by anger that is explained in this context, then it is pervaded by being included in the collection of merit.
ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་བཅོམ་པའི་དོན་ནི། ཁོང་ཁྲོས་རང་གི་གཞོམ་བྱའི་དགེ་རྩའི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན།
The meaning of anger destroying root virtues is that anger has harmed the potency to issue forth pleasant results of the root virtues that it destroys.
དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ།
There are five persons who are the supports for the destruction of root virtues:
- A greater bodhisattva who is angry with a lesser བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བས་ཆུང་བ་ལ་ཁྲོས་པ།
- A lesser who is angry with a greater སྟོབས་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་པ།
- One who is angry with their equal སྟོབས་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་པ།
- A non-bodhisattva who is angry with a bodhisattva བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གིས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་པ།
- A non-bodhisattva who is angry with a non-bodhisattva བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གིས་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྲོས་པ།
དང་པོ་ནི། བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ཡིན།
The first destroys root virtues accumulated over a hundred eons. (Autocommentary: v3.6)
གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ནི། ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན་
ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་གཞི་ནས་ལམ་ལ་སློབ་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ།
Second and third are understood in dependence upon scriptures, which indicate that if a bodhisattva who has not attained a prophesy is angry with a bodhisattva who has attained a prophesy, then they will have to train in the path from the beginning for eons equalling the number of angry minds.
མདོ་སྡུད་པ་ལས། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས། ལུན་བསྟན་ཐོབ་ལ་སེམས་ཁྲོས་རྩོད་པ་རྩོམ་བྱེད་ན།
ཐ་བྱ་སྐྱོན་ལྡན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་པ། དེ་སྙེད་བསྐལ་པར་གཞི་ནས་གོ་ཆ་བདོ་དགོས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།
This is because the Condensed Perfection of Wisdom Sūtra says:
If a Bodhisattva who has not attained a prophesy
Gets angry and argues with a Bodhisattva who has attained a prophesy,
Then they must don the armour from the beginning
For as many eons as were moments of that harsh faulty mind.
Alternatively, inferred based on the scriptures quoted in 1 and 4, such that:
- If lesser bodhisattva to greater bodhisattva (2): less than 1000 eons per instant (because not as bad as 4)
- If equal (3): greater than 100 eons per instant (because worse than 1)
བཞི་པ་ནི། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི།
སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། ལེགས་སྤྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང་། ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།
The fourth is said to destroy root virtues accumulated over a thousand eons because Engaging in Bodhisattva Practices says: v1.34
ལྔ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲ་བའི་གཞུང་བསླབ་བཏུས་སུ་དྲངས་པ་ལྟར་བཤད་པ་ནི།
འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡུན་རིང་པོར་འབྱུང་འགྱུར་ཐུང་ངུར་བྱས་པ་དང་། ཆེན་པོ་འབྱུང་འགྱུར་ཆུང་ངུར་བྱས་པ་ནི། དགེ་རྩ་བསྲབས་པ་དང་ཟད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། དགེ་རྩའི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཕལ་ཆེར་བཅོམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་སྟེ། ཟད་པ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་བྱང་བ་ལྟ་བུ་ཟད་པར་འབྲིང་ངོ་།
The fifth is explained in accordance with the Sarvāstivāda scripture quoted in [Śāntideva’s] Compendium of Trainings:
- An excellent result which would arise over a long time being made short and that which would be great being made small is a "thinning out" or small exhaustion of root virtues.
- Root virtues' potency to issue forth pleasant results being mostly destroyed is a "complete elimination" or great exhaustion.
- An elimination that is between those two is a middling exhaustion.
དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་ཁོང་ཁྲོ་ལས་གཞན་པའི་སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རང་ལས་བློ་དམན་པའི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་ཁྲོས་པ་ཡི་ཁྲོ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་རྩ་བསྐལ་བ་བརྒྱར་བསགས་པ་འཇོམས་པ་དེའི་ཕྱིར།
(Gomde:) In terms of destroying root-virtues, there is no greater negativity that impatience and anger because a single moment of an angry mind by a great bodhisattva towards an inferior conqueror child destroys the root-virtues included in the collection of merit arisen from familiarisation with generosity and ethics accumulated over a hundred eons.
སྤྱོད་འཇུག་ཏུ། བསྐལ་བ་སྟོང་གི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་གསུངས་པ་ནི་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།
The Bodhisattvacaryavatara saying that a thousand eons of root-virtues is destroyed is referring to a non-bodhisattva getting angry with a bodhisattva.
ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དུ་མྱུར་དུ་འཕོ་ནུས་པ་ཞིག་གིས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་པས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ།
ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
དེ་ཡིན་ན། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན།
Someone says: It follows that the explanation that root-virtues are destroyed by [a bodhisattva] who is quickly able to enter the Mahayana path of preparation getting angry at a bodhisattva who has attained a prophesy is incorrect because there is no anger in the continuum of someone on the Mahayana great path of accumulation; because if it is that, then they are necessarily a person that has attained and not degenerated a meditative absorption of an actual concentration.
མ་ཁབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་པ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།
Response: No pervasion. It follows that there is anger in the continuum of someone on the Mahayana great path of accumulation because there is anger in the continuum of someone on the heat level of the Mahayana path of preparation.
མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་འདམ་བུའི་ཚལ་དེ་མེས་ཚིག་པར་སླ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་རྩ་ཡང་ཁོང་ཁྲོས་འཇོམས་པར་སླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་དུ་དཔེ་དོན་སྦྱར་ནས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།
If reason not established: That follows because, for example, just like a reed forest is easily burnt by fire, the root-virtues in the continuum of someone on the heat level of the Mahayana path of preparation is easily destroyed by anger; because that is explained in the Mother Sutras through connecting those as example and meaning.
Up a level: Madhyamaka