Surpassing patience on the third ground (Gomde)

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ས་གསུམ་པར་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ།
གལ་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པ་བྱང་སེམས་ས་གསུམ་པ་བ་དེ་ལ་ནི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པ་འགའ་ཡིས།
བྱང་སེམས་དེའི་ལུས་ལས་ཤ་ནི་རྐྱང་བར་མ་ཟད་རུས་པ་དང་བཅས་པ་དུས་ཡུན་རིང་དུ་ཆེ་བ་མི་གཅོད་པར་སྲང་རེ་རེ་ནས་ཏེ་
ཆུང་ངུ་ཆུང་ངུར་བཅད་པར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་སེམས་དེའི་བཟོད་པ་རང་གི་ཤ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་དམིགས་ནས་ལྷག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར།
The subject - objects of knowledge - the perfection of generosity is surpassing on the third ground by way of compassion because if, without any provocation, someone with a deeply disturbed mind were to cut the flesh and even the bones from the body of the third ground bodhisattva over a long period of time and not in large pieces but little by little, the great patience of that bodhisattva would only increase towards the one cutting their flesh.

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ས་གསུམ་པར་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་ལྷག་པར་མ་ཟད། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བཟོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ།
རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་བྱང་སེམས་ས་གསུམ་པ་བ་དེའི་ལུས་ལ་གཅད་བྱ་གང་ཞིག་གཅོད་བྱེད་གང་གིས་དུས་གང་གི་ཚེ་
ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་གཅོད་པའི་འཁོར་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཀུན་ས་གསུམ་པ་བ་དེ་ཡིས་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་སྟེ་
རྟོགས་པ་དེས་ཀྱང་བྱང་སེམས་དེ་ཡིས་བཟོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།
The subject - objects of knowledge - the perfection of generosity is surpassing on the third ground not only by way of compassion, but also by way of wisdom because the third ground bodhisattva who has directly perceived selflessness directly perceives all the phenomena of the three spheres in relation to their own body - that to be cut, the cutter, the time and the way of cutting - as lacking true existence and illusion-like; the bodhisattva will be patient also due to that realisation.

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་དག་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་གནོད་ལན་དུ་
གལ་ཏེ་གནོད་བྱེད་དེ་ལ་བཀོན་ན་སྟེ་ཁྲོས་ནས་གནོད་ལན་བྱེད་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཚེ་འདིར་དོན་ནམ་དགོས་པ་མེད་དེ།
གནོད་བྱེད་དེ་ལ་བཀོན་པ་སྟེ་ཁྲོས་ནས་གནོད་ལན་བྱས་པས་སྔར་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཟིན་པའི་རྨ་སྲོལ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་གམ་ཅི་སྟེ་མི་ལྡོག་པ་དེའི་ཕྱིར།
The subject - objects of knowledge - for those wishing well for themselves, there is no point or purpose for this life in responding with harm through anger in response to harms done to them because does responding with harm to the harmer reverse the harm already inflicted (such as a wound and so forth)? It cannot.

འདིར་བཀོན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཞེ་འཁམ་པ་དང་། ཞེ་འཁམ་པ་ནི་ཞེ་ལ་རྩུབ་པའི་སེམས་ཀར་ཀར་བ་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་དོན་གཅིག་གོ
[Only useful in Tibetan.]

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། གནོད་ལན་བྱེད་པ་ཚེ་འདིར་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་དང་ཡང་ནི་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ།
ཁོང་ཁྲོས་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འཕེན་པ་རང་གིས་མྱོང་དགོས་པའི་ཕྱིར།
The subject - objects of knowledge - not only is there no purpose for this life in responding with harm, it also goes against one's welfare in future lives because it is oneself that will have to experience the projected unhappy mind that is the fruitional result of anger.

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཕྱིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པས་གཞན་ལ་གནོད་ལན་བྱེད་པ་དང་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་ཏེ།
དེ་གཉིས་སྡུག་བསྔལ་བྱིར་ཏེ་སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་མའི་ས་བོན་ནམ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས།
སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དེའི་རྒྱུ་ལ་ཇི་ལྟར་བུར་ན་འཁྲིད་པར་བྱེད་དེ་བྱེད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར།
The subject - objects of knowledge - for those wishing to abandon future suffering, responding with harm and anger is unsuitable because those two are the very seed or cause of future or repeated suffering; therefore, while not wishing for suffering, it is unsuitable to be drawn its causes.

དེ་ཆོས་ཅན། རང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་ཏེ། དེས་བྱས་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་སྔོན་རང་གིས་བྱས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ངན་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀོ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
That subject, it is unsuitable to be angry towards the enemy that harms you because that suffering they created is what is asserted to be the fruition and causally-concordant result of the negative non-virtuous actions oneself has previously done.

དཔེར་ན། གསད་བྱའི་མི་ཞིག་སྐྱེས་བུ་གཞན་ཞིག་གིས་ལག་པ་བཅད་ནས་ཐར་བའི་བྱེད་ན་དེ་ཉིད་ལ་དགའ་བར་བྱེད་དགོས་པ་བཞིན་ནོ།
For example, if one person that is to be killed is released after having their hand cut off by another, that person should rejoice in that.

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁོང་ཁྲོས་ལང་འཚོའི་ཡོན་ཏན་འཇོམས་ཏེ། ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཞིན་ཡང་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་སུ་བྱེད་ཅིང་
དེའི་དབང་གིས་བྱ་བ་ངན་པ་ལ་འཇུག་པས་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་དཀྲི་བ་སྟེ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།
The subject - objects of knowledge - anger destroys the qualities of youth because anger makes one's face ugly and through the force of [anger] one engages in negative actions thereby leading one astray.

དེར་མ་ཟད་ཁོང་ཁྲོས་ཡིད་ཀྱི་བླང་དོར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་འཇོམས་ཏེ།
ཁོང་ཁྲོས་འདི་ནི་བྱ་བར་རིགས་པའི་ཚུལ་དང་། འདི་ནི་བྱ་བར་མི་རིགས་པའིེ་ཚུལ་མིན་ཤེས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་སྟེ་བློ་གྲོས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།
Not only that, anger destroys one's wisdom to differentiate what is to be adopted and discarded because anger robs one of the intelligence knowing what should be done and what should not be done.

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེར་མ་ཟད་མི་བཟོད་པ་ཁོང་ཁྲོ་ཡིས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མྱུར་དུ་ངན་འགྲོར་བསྐྱུར་བར་བྱེད་དེ།
ཁོང་ཁྲོ་སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའིེ་ཕྱིར།
The subject - objects of knowledge - not only that, impatience and anger quickly cast one down to bad migrations after death because anger is the most powerful negativity.

མྱུར་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་སྲིད་མང་པོ་བར་མ་ཚད་པར་ཞེས་པའོ།
The meaning of "quickly" is for many uninterrupted birth-existences.

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བཟོད་པ་ལས་ཁོང་ཁོོའི་སྐྱོན་དང་འགལ་བའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཏེ། བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་གཟུགས་མཛེས་པ་ཐོབ་ཤིང་།
དེར་མ་ཐད། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕངས་ཤིང་ཏེ་གཅེས་པ་དང་། ལུགས་ཏེ་བྱ་བར་རིགས་པ་དང་། ལུགས་མིན་པ་སྟེ་བྱ་བར་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཤི་བ་དེ་ཡིན་འོག་ཏུ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ཀྱིས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།
The subject - objects of knowledge - patience gives rise to qualities opposite to the faults of anger because through cultivating patience, one attains a beautiful body in all lifetimes, moreover, one is cherished by holy beings, one becomes skilled in knowing what are suitable and unsuitable actions, one will take birth as a deva and human after death, and the negativities accumulated through anger and so forth will be exhausted.

ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སྐྱོན་གྱི་ཉེས་དམིགས་དང་ནི། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་རིག་པར་བྱས་ཏེ་
མི་བཟོད་པའི་ཁོང་ཁྲོ་སྤངས་ནས་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྔགས་པའི་བཟོད་པ་རྟག་ཏུ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མྱུར་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ།
ཁོང་ཁྲོ་ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དང་། བཟོད་པ་ཡོན་ཏན་དུ་མའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།
The subject - objects of knowledge - both ordinary beings having understood the faults of anger and bodhisattvas having understood the benefits of cultivating patience should abandon impatience and anger and quickly and always rely upon patience, which is praised again and again by arya beings, because anger is the source of all faults and patience is the source of all qualities.

Up a level: Madhyamaka