Two ways of explaining not existing ultimately

དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་ནས་
དེ་འདྲའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་བཤད་པ་དང་།
བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།
There are two ways for explaining not existing ultimately:

1. In terms of the reasoning consciousnesses of listening, contemplating, and meditating that analyse suchness being taken as "ultimate", then it is explained as not existing from the perspective of such reasoning consciousnesses' ascertainment of suchness;

2. [In terms of the object being taken as "ultimate",] it is explained as not being established from the side of the object's mode of abiding without being posited through the force of appearing to an awareness.

Summary and Notes:

Two types of ultimates:

1. Existent: Ultimate consciousness / object-possessor (དོན་དམ་གྱི་ཡུལ་ཅན།) - i.e. a mind realising ultimate truths
2. Non-existent: Ultimate existence / object (དོན་དམ་གྱི་ཡུལ།) - i.e. the object of negation

Relationships:

• An object realised by 1 is possible, e.g. ultimate truths.
• 2 is impossible because nothing exists ultimately.
• If 2 existed, it would necessarily be realised by 1; but that realised by 1 is not necessarily 2:
  • i.e. ultimate truths are the common locus of being realised by 1 and not being 2 (i.e. not existing ultimately)
  • That which appears to 1 is either: an ultimate truth or truly existent (if that were possible)

In terms of the conceptions of those:

1. Acquired: Conceiving of (conventional) objects as existing from the perspective of a reasoning consciousness analysing the ultimate depends upon the mind being affected by tenets
2. Innate: Conceiving of objects as being established from the side of the object's mode of abiding without being posited through the force of appearing to an awareness does not depend upon tenets.

Both 1 + 2 can be used as a proof for not being ultimately established:

1. The subject - sprout - it is not ultimately established because of:
   • not existing from the perspective of a reasoning consciousness analysing the suchness of sprout; or
   • 1. if sprout were ultimately established, then it would existing from the perspective of a reasoning consciousness analysing the suchness of sprout but 2) it does not.
2. The subject - sprout - it is not ultimately established because of not being established from the side of the sprout's mode of abiding without being posited through the force of appearing to an awareness.

However, 1 is only a proof; it is not indicating the meaning or measure of establishment (གྲུབ་ཚད།) because otherwise:

• Its opposite "existing from the perspective of a reasoning consciousness analysing suchness" would then be the measure of being ultimately established
• Therefore, emptiness would be ultimately established because of existing from the perspective of that (under-pervasive object of negation)
• Alternatively, thinking that that is the same as "withstanding ultimate analysis", then since emptiness does not withstand ultimate analysis, it does not exist from the perspective of that
• Therefore: The subject - emptiness - it is not an object of knowledge because it is not observed by valid cognition; because 1) it is not observed by a conventional valid cognition and 2) it is not observed by an ultimate valid cognition. (over-pervasive object of negation)

Meaning of x withstanding ultimate analysis: x being findable as (ultimately) existent by a reasoning consciousness analysing whether or not x ultimately exists.

• Nothing withstands ultimate analysis because nothing ultimately exists
• Something does exist from the perspective of a reasoning consciousness analysing suchness, i.e. emptiness

Therefore:

• Emptiness is an ultimate
• Emptiness does not exist ultimately

ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བློ་དོན་དམ་པ་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཡང་།
དོན་དམ་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བློ་དོན་དམ་པ་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་གྲུབ་པ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པ་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།
Although conventional phenomena are not established from the perspective of ultimate awarenesses' ascertainment of suchness (i.e. the previous "ultimate"), that which is established from the perspective of ultimate awarenesses' ascertainment of suchness (i.e. the previous "ultimate") exists because the ultimate is established from the perspective of the ascertainment of suchness.

བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་ཡོད་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར།
If it is established from the side of the object's mode of abiding without being posited through the force of appearing to an awareness, then it is pervaded by existing from the perspective of reasoning consciousnesses analysing suchness's ascertainment of suchness because if it is established as such, then it is necessarily truly established.

ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་མེད་ཀྱང་།
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར།
Although conventional phenomena do not exist from the perspective of reasoning consciousnesses analysing suchness's ascertainment of suchness, they are not non-existent from the perspective of reasoning consciousnesses analysing suchness because if it is an established basis, then it necessarily exists from the perspective of reasoning consciousnesses analysing suchness.

ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་བདེན་འཛིན་ཡིན་ཡང་།
བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
Although awarenesses apprehending conventional phenomena to exist from the perspective of reasoning consciousnesses analysing suchness's ascertainment of suchness are an apprehension of true existence, they are not an innate apprehension of true existence because they are an acquired apprehension of true existence.

ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་འདྲའི་བློས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལ་དེ་རྣམས་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་
ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར།
In order to apprehend that conventional phenomena exist from the perspective of such awarenesses' ascertainment of suchness, it is necessarily to apprehend them as established from the side of the object's mode of abiding without being posited through the force of appearing to an awareness because in order to apprehend as such, it is necessary to apprehend them as truly established.

ཆོས་ཉིད་དེ་གཤིས་ལུགས་དང་དོན་དམ་ཡིན་ཡང་། ཆོས་ཉིད་དེ་གཤིས་ལུགས་དང་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་མི་འགལ་བའི་གནད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།
ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་ཡོད་ཀྱང་།
ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར།
One should understand the key point that although dharmata is the "basic character" and the "ultimate", this does not contradict propounding that dharmata does not exist as basic character or ultimately because although dharmata exists from the perspective of reasoning consciousnesses analysing suchness's ascertainment of suchness, it is not necessary for dharmata to exist as [able to] withstand analysis through reasoning analysing the ultimate.

Up a level: Measure of the object of negation (Svatantrika)